Besin Güvenliği ve Sağlığınız İçin Temel İpuçları

Sağlıklı beslenmenin temel taşlarından biri besin güvenliğidir. Tükettiğimiz besinlerin yalnızca besleyici olması değil, aynı zamanda güvenli koşullarda üretilmiş, hazırlanmış ve saklanmış olması da sağlığımız açısından büyük önem taşır.

Besin Güvenliği Nedir?

Besin güvenliği; besinlerin hasattan tüketime kadar geçen tüm aşamalarda, insan sağlığını tehdit edebilecek risklerin önlenmesi amacıyla gerekli önlem ve koşulların sağlanmasıdır.

Güvenli Besin Nedir?

Güvenli besin;

• Fiziksel

• Kimyasal

• Mikrobiyolojik açıdan kirlenmemiş, besin değerini kaybetmemiş, bozulmamış ve tüketime uygun besinlerdir.

Besin Güvenliğini Tehdit Eden Etmenler

Besinler; üretim, taşıma, depolama ve hazırlık süreçlerinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik yollarla kirlenebilir. Bu durum besinleri sağlık açısından riskli hale getirebilir.

Mikroorganizmalar içerisinde ise bakteriler, besin kaynaklı hastalıklar ve besin zehirlenmelerinin en sık nedenidir.

Besin Güvenliği Nasıl Sağlanır?

Besin güvenliğini sağlamada temel ilke; yiyecek ve içeceklerin satın alınmasından tüketimine kadar tüm aşamalarda hijyen ve sanitasyonun sağlanmasıdır.

Bu süreçte dikkat edilmesi gereken temel alanlar:

• Kişisel hijyen

• Besin hijyeni

• Yiyecek–içecek hazırlanan alanlar ve kullanılan araç-gereçlerin hijyeni

Kişisel Hijyen

Besinlere mikroorganizma bulaşmasının en önemli kaynaklarından biri, yemeği hazırlayan kişilerdir. Bu nedenle kişisel hijyen kurallarına titizlikle uyulmalıdır.

Dikkat edilmesi gerekenler:

• Ellerinizi hijyenik el yıkama kurallarına uygun ve sık sık yıkayın.

• Besinlerle uğraşırken ağız, burun ve saçlara dokunmayın.

• Yemeklerin tadına bakarken her seferinde ayrı bir kaşık kullanın.

• Yemek hazırlarken mutlaka önlük kullanın ve önlüğün temizliğini düzenli olarak sağlayın.

• Öksürme ve hapşırma sırasında mutlaka kâğıt mendil kullanın.

Hijyenik El Yıkama Aşamaları

1. Ellerin dayanabileceği sıcaklıkta suyu açın.

2. Bilekten parmak uçlarına kadar sabunlayın.

3. El ve parmak aralarını en az 20 saniye ovalayın.

4. Akan su altında iyice durulayın.

5. Temiz bir havlu veya kâğıt havlu ile kurulayın.

Besin Hijyeni

Besinlerin;

• Satın alma

• Depolama

• Hazırlama ve pişirme

• Servis aşamalarının tamamında hijyen kurallarına uyulmalıdır.

-Satın Alma Aşamasında

• Besinler güvenilir ve denetlenen satış noktalarından satın alınmalıdır.

• Son kullanma tarihi mutlaka kontrol edilmeli, tarihi geçmiş ürünler tercih edilmemelidir.

• Ambalajı yırtılmış, şişmiş veya sızıntı yapan ürünler satın alınmamalıdır.

• Soğuk zincir gerektiren besinler alışverişin en sonuna bırakılmalıdır.

-Depolama Aşamasında

• Çiğ et, tavuk ve balık buzdolabında alt raflarda ve kapalı kaplarda saklanmalıdır.

• Çiğ ve pişmiş besinler birbirinden ayrı muhafaza edilmelidir.

• Buzdolabı sıcaklığı +4 °C, derin dondurucu sıcaklığı -18 °C olacak şekilde ayarlanmalıdır.

• Buzdolabı düzenli aralıklarla temizlenmeli ve kontrol edilmelidir.

-Hazırlama Aşamasında

• Çiğ besinler için kullanılan bıçak ve kesme tahtaları, pişmiş besinlerde kullanılmamalıdır.

• Sebze ve meyveler tüketilmeden önce bol su ile iyice yıkanmalıdır.

• Donmuş besinler oda sıcaklığında değil, buzdolabında çözdürülmelidir.

-Pişirme Aşamasında

• Besinler yeterli sıcaklıkta ve uygun sürede pişirilmelidir.

• Özellikle et, tavuk ve balık gibi ürünlerde iç kısmın tamamen piştiğinden emin olunmalıdır.

• Gerekli durumlarda yemek termometresi kullanılması önerilir.

-Servis ve Tüketim Aşamasında

• Pişmiş yiyecekler oda sıcaklığında iki saatten fazla bekletilmemelidir.

• Artan yemekler uygun kaplarda saklanarak kısa sürede buzdolabına kaldırılmalıdır.

• Yeniden ısıtılacak yemekler yalnızca bir kez ısıtılmalı ve kısa sürede tüketilmelidir.

Sonuç ve Öneriler

Besin güvenliğini sağlamak için günlük hayatta uygulanabilecek temel kurallar:

• Eller sık sık ve doğru şekilde yıkanmalı

• Çiğ ve pişmiş besinler birbirine temas ettirilmemeli

• Besinler güvenilir yerlerden satın alınmalı ve uygun koşullarda depolanmalı

• Pişmiş yiyecekler iki saatten fazla oda sıcaklığında bekletilmemeli

• Besinlerin uygun sıcaklıkta piştiğinden emin olmak için yemek termometresi kullanılmalı

• Ambalajlı ürünlerde etiket bilgileri mutlaka dikkatle okunmalı

Besin güvenliği yalnızca mutfakta alınan basit önlemlerden ibaret değildir; sağlıklı beslenmenin temelini oluşturan kritik bir unsurdur. En doğru besinler bile hijyen kurallarına uygun şekilde hazırlanmadığında sağlık riskleri oluşturabilir.

Nesi Diyet olarak, danışanlarımıza yalnızca ne yediklerini değil, besinleri nasıl hazırlayıp tükettiklerini de önemsiyoruz. Çünkü sağlıklı beslenme, güvenli besinle başlar.